MEER DAN TECHNIEK
Duurzaamheid op de basisschool: kinderen bedenken zelf duurzame oplossingen
Zonnepanelen onderzoeken, papier recyclen, energie besparen of plastic vervangen. Bij Techniek voor de Klas praten kinderen niet alleen over duurzaamheid. Ze onderzoeken, ontwerpen en testen zelf oplossingen, op hun eigen niveau.
DE LEERLIJN
Eén onderwerp, vijf niveaus
De opdracht Duurzaamheid hoort bij het onderwerp Energie, Water en Veiligheid. Er is een versie voor elk niveau, van 1 tot en met 5 lampjes. Zo werkt de hele klas aan hetzelfde thema, en krijgt ieder kind een opdracht die past. Bij elke opdracht vullen leerlingen een onderzoeksblad in: van voorbereiding en onderzoek tot resultaat en conclusie.
💡 1 lampje: papier recyclen
Kinderen ontdekken hoe je van oud papier weer nieuw papier maakt. Van hun eigen papier maken ze een kaartje voor papa, mama, opa of oma, met een tekening en het adres erop, net als bij een echte kaart. Ze sluiten af met een flyer met tips en tops.
💡💡 2 lampjes: duurzamer leven
Wat betekent duurzaam eigenlijk? Leerlingen onderzoeken wat ze thuis en op school kunnen veranderen, bijvoorbeeld bij de lichten, stekkers, energie en water. Wat gaat al goed en wat kan beter? Hun tips en tops verwerken ze in een flyer.
💡💡💡 3 lampjes: memoryspel
Leerlingen bedenken minstens 15 keer twee opties, waarvan de ene duurzaam is en de andere niet. Bijvoorbeeld een puntzak patat en een plastic bakje patat. Daar maken ze een memoryspel van. Tijdens het spelen leggen ze uit wat duurzaam is en waarom.
💡💡💡💡 4 lampjes: anders reizen
De overheid wil dat meer mensen met het openbaar vervoer reizen, maar het is duur, de treinen zitten vol en niet iedereen woont bij een station. Leerlingen bedenken oplossingen en kijken naar het buitenland. Als de trein gratis wordt, wie betaalt dan het onderhoud? Ze maken een presentatie op de computer.
💡💡💡💡💡 5 lampjes: plastic vervangen
Leerlingen kiezen één ding van plastic en ontwerpen een duurzaam alternatief. Welk materiaal kies je, is het stevig genoeg en blijven de eigenschappen hetzelfde? Ze maken verschillende ontwerpen, kiezen de beste en maken als het lukt een prototype. Ze kijken zelfs of er een bedrijf is dat samen met hen een prototype wil maken.
ONDERWERP SOLAR
Vijf lessenseries over zonnepanelen
Binnen het onderwerp Solar staan in de online lessendatabank vijf lessenseries met elk vijf lessen. Kinderen gaan op onderzoek uit in hun eigen omgeving, ontwerpen zelf en rekenen uit hoeveel zonnepanelen er op een dak passen.
🏘️ Zonnepanelen in de buurt
Kinderen ontdekken welke systemen er op de daken liggen, wat de meest gunstige zijde is en welke belemmerende factoren er zijn. Ze berekenen zelfs hoeveel panelen er op een dak passen.
🏫 Zonnepanelen op school
Liggen er al zonnepanelen op het dak van de school? En hoeveel panelen zouden er passen? Kinderen onderzoeken hun eigen schoolgebouw. De directeur is vast nieuwsgierig!
🌆 Zonnepanelen in jouw dorp of stad
Waar liggen al zonnepanelen en zijn er projecten met zonne-energie? Kinderen maken zelf een ontwerp voor een plek waar zonnepanelen kunnen komen, zodat hun dorp of stad duurzame energie krijgt.
🦺 Zonnepanelen en veiligheid
Veiligheid speelt een belangrijke rol bij het plaatsen van zonnepanelen. Waar moet je allemaal rekening mee houden?
🧮 Aan de slag met solar
In deze lessenserie hebben kinderen hun rekenskills nodig. Hoe groot is een zonnepaneel en hoeveel heb je er nodig? Voor de zonnepanelenmonteur of verkoper in de dop.
BREINKRAKER
Voorbeeld: het rietje van de toekomst
Brian is gek op milkshakes, maar papieren rietjes worden na een paar slokken zacht en slap. In de Breinkraker Rietjes ontwerpen leerlingen een beter rietje. Het moet duurzaam zijn, en een rietje dat je steeds weer moet inleveren is geen oplossing.
Eerst schrijven ze de eisen op: stevig, geen bijsmaak, veilig in je mond en betaalbaar voor zaken die er veel van weggeven. Ze bedenken meerdere oplossingen, van bamboe, gras of pasta tot een eetbaar rietje of een rietje dat je zelf meeneemt. Daarna testen ze hun ontwerp: is het na vijf en na tien minuten in een koud drankje nog stevig?
De échte uitdagers onderzoeken waarom metalen of glazen rietjes niet overal werken, en benoemen eerlijk het nadeel van hun eigen ontwerp. En ze rekenen: in Nederland worden ongeveer een miljard rietjes per jaar gebruikt. Hoeveel papier of plastic scheelt het als hun oplossing het overneemt?
Andere Breinkrakers over afval en de leefomgeving zijn onder andere Verpakking, De smerige blikjestas en Troep achterlaten. In de Breinkraker over Maurice bedenken leerlingen een campagne om meer mensen enthousiast te maken voor het vak van zonnepaneleninstallateur.
NOG MEER DUURZAAMHEID
Ook in projecten en beroepen
🌱 Glastuinbouw verduurzamen
In de opdracht (Inter)nationale beroepen op 5 lampjes denken leerlingen mee over een Europees probleem: de glastuinbouw gebruikt te veel gas en elektriciteit. Ze bedenken een oplossing en maken er een folder over. Omdat ook tuinders in andere landen die moeten kunnen lezen, is de folder in het Engels.
🏕️ Camping en Wereldstad van Morgen
In het ontwerpproject Camping kiezen leerlingen drie duurzame maatregelen voor hun camping. In Wereldstad van Morgen denken ze na over hoe we in de toekomst willen wonen.
In de vlog bij ESDEC zien kinderen hoe zonnepanelen op het dak worden bevestigd en getest. Lees meer over beroepsoriëntatie en de vlogs.
MEER DAN EEN VAK
Duurzaamheid met taal, rekenen en burgerschap
Bij de duurzaamheidsopdrachten werken leerlingen ook aan andere vakken. Ze schrijven een flyer met tips en tops, maken een presentatie op de computer, schrijven een folder in het Engels en rekenen uit hoeveel zonnepanelen er op een dak passen of wat hun oplossing oplevert. En ze denken na over hun eigen leefomgeving en over wat de samenleving nodig heeft.
Lees ook over techniek en burgerschap, digitale geletterdheid of de complete gids over techniekonderwijs op de basisschool.
Benieuwd hoe dit in jouw klas werkt?
Bekijk een gratis voorproefje of vraag vrijblijvend informatie aan.